|
COSBO activiteiten in 2011
Invalshoeken
|

|
Met de gemeentelijke beleidsuitgangspunten in gedachten, zijn in het
COSBO (concept) beleidsplan 2011-2015 de volgende invalshoeken
geformuleerd waarlangs COSBO de activiteiten rond de
belangenbehartiging wil organiseren. Deze invalshoeken zijn vooral
bedoeld om de denkprocessen binnen COSBO te sturen en niet om
“kunstmatige” afbakeningen tussen beleidsvelden in te stellen. Het mag
duidelijk zijn dat de inhoud van onderstaande invalshoeken elkaar zeer
overlappen en dat is juist ook de bedoeling:
- Emancipatie
en zelfredzaamheid: hierin kunnen twee groepen worden onderscheiden
namelijk: ouderen die zich nog wel en ouderen die zich niet kunnen
redden. Bij de eerste groep is het belangrijk hen te stimuleren na te
denken over hun toekomst, zodat zij gesterkt worden in het voeren van
de regie over het eigen leven. Bij de tweede groep moet onderkend
worden dat zij (permanente) ondersteuning nodig hebben. Deze moet dan
wel beschikbaar zijn. Emancipatie en zelfredzaamheid van ouderen heeft
een duidelijk verband met het begrip ‘civil society’ uit de Wet
maatschappelijke ondersteuning (Wmo)
- Zorg
en Welzijn: ook in dit uitgangspunt kunnen twee groepen worden
onderscheiden: ouderen met een probleem/beperking en ouderen zonder
probleem of beperking. Voor de eerste groep is de Wmo en met name het
project De Kanteling van belang. De tweede groep heeft een verbinding
met preventie zoals verwoord in de Wet publieke gezondheid (Wpg), met
name in artikel 5a1.
- Fysieke leefomgeving. Hierbij denkt
COSBO aan die zaken die het voor ouderen mogelijk maakt te functioneren
in hun vertrouwde leegomgeving. Daartoe moet die omgeving veilig en
toegankelijk zijn (Agenda-22). Wonen, mobiliteit en veiligheid zijn
tevens onderwerpen die in verband kunnen worden gebracht met fysieke
voorwaarden.
Met deze invalshoeken als leidraad
zijn een aantal onderwerpen benoemd, waar COSBO aandacht aan wil geven
in 2011 en volgende jaren. Deze zijn niet altijd aan één invalshoek te
verbinden; er zal (bijna) altijd overlap zijn met de andere:
- Sociaal Isolement
- Inkomenspositie/minimabeleid
- Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)
- Cultuursensitieve Zorg
- Preventie; Wet publieke gezondheidszorg (Wpg)
- Wonen
- Mobiliteit en Veiligheid
- Mantelzorg
Hoe wil COSBO dit doen:
Er zijn diverse werkvormen mogelijk om bovenstaande
speerpunten/aandachtsvelden onder de aandacht te brengen van overheid
en maatschappelijke instellingen. Daarbij is de inbreng van
ervaringsdeskundigen onontbeerlijk. Deze kunnen worden gevonden onder
de vrijwilligers van COSBO, maar ook elders, zoals onder ouderen die
actief zijn in één van de vele seniorengroepen in de wijken. Ook in
2011 zal geïnvesteerd worden in deskundigheidsbevordering van de
medewerkers door middel van gerichte scholing en deelname aan symposia
en congressen. Zo wordt de ervaringsdeskundigheid van vrijwilligers
verbonden met de verworven deskundigheid van de medewerkers. Werkvormen:
- het agenderen van voor ouderen relevante onderwerpen
- het opstellen van reacties op bijv. gemeentelijke nota’s of beleidsnota’s van andere organen
- het deelnemen aan een groot aantal organisaties en netwerken waar vraagstukken van ouderen spelen
- het (helpen) versterken van netwerken van organisaties voor belangen van ouderen
- het organiseren van bijeenkomsten als de Dag voor de Ouderen.
- het delen van kennis met andere instellingen en het inhoudelijk informeren van de achterba
Per onderwerp wordt bezien hoe dit het best aangepakt kan worden. Dat
kan bijvoorbeeld door het organiseren van bijeenkomsten (oploopjes) om
problemen te verkennen, door het werken met adhoc projectgroepjes, door
werkgroepen of door beleidsmedewerkers die daartoe vrijwilligers als
sparringpartners gebruiken. Daarbij hebben werkgroepen elk een ander
wijze van werken. De werkgroep Verkeer Vervoer en Veiligheid heeft
vooral een signalerings- en agenderingsfunctie waar het de mobiliteit
van ouderen betreft. De werkgroep Wonen is bezig met het monitoren van
zaken op het gebied van huisvesting voor ouderen. De werkgroep Zorg en
Welzijn heeft meer een functie als afstemmingsoverleg tussen de vele
onderwerpen rond dit thema, als klankbord voor beleidsmedewerkers en
als voorbereiding van bijeenkomsten van de Wmo-CR-PV6 en de stuurgroep
WWZ.
Met wie wil COSBO dit doen:
Samenwerking zoeken met aanpalende organisaties met als doel het
verkrijgen van meer kracht in de belangenbehartiging en het verstevigen
van de basis voor de aandacht voor ouderen. Daarbij wordt o.a. gedacht
aan het SOLGU, aan organisaties voor oudere migranten en aan
WijkWelzijnsOrganisaties.
Tenslotte
In 2010 werd door de gemeente geen “loon- en prijscompensatie” in het
subsidie toebedeeld. Voor 2011 zou het accres 0,9% bedragen. Dat noopt
tot helderheid in de inzet van mensen omdat personeelskosten ongeveer
80% van de subsidie gelden uitmaken. COSBO is nauwelijks in staat tot
het verwerven van aanvullende inkomsten. Ambities heeft COSBO genoeg,
maar de daarbij verstrekte polsstok is niet altijd lang genoeg om die
ambities te verwezenlijken.
De meegeleverde begroting, waarin het accres van 0,9%
staat opgenomen is sluitend. In 2010 zijn hiertoe diverse maatregelen
getroffen waaronder het inkrimpen van het personeelsbestand. Wij zullen
met de huidige personele bezetting en financiën werken aan een heldere,
onafhankelijke en krachtige inbreng van ouderen op het beleid van de
stad.
Activiteitenplan 2011
Invalshoek Emancipatie en Zelfredzaamheid
Inkomenspositie
De werkgroep Minimabeleid wordt eind 2010 als projectgroep opgenomen in
de werkgroep Zorg en Welzijn. Dit om de afstemming met dat
aandachtsgebied beter te kunnen vormgeven.
Algemene doelstelling:
Waarborgen van inkomenssituatie en voorzieningenpakket voor ouderen met een laag inkomen
Achtergrond:
Het is bekend dat ouderen niet altijd gebruik maken van de financiële
regelingen waarop zij recht hebben. Een relatief hoog aantal van die
ouderen is allochtoon. Het is belangrijk dat het niet-gebruik wordt
aangepakt.
Aanpak:
- Inventariseren of aanbod van voorzieningen U-pas stroken met de wensen van ouderen
- Aandacht
vragen voor toegang op internet voor ouderen met name in het belang van
zorg op afstand en in het belang van kennis nemen van
welzijnsactiviteiten in de wijk (PAL-4)
- Deelname aan de armoede coalitie
- Mee(na)denken over toegankelijkheid van (aanvraag)formulieren voor voorzieningen
- Informatie verstrekken over voorzieningen en mogelijkheden aan de achterban
- Contact en overleg met het Utrechtse V-team
- Deelname aan redactie van het radioprogramma BingoFM/Utrecht Sociaal
Belastingvoorlichting
Elk jaar organiseert COSBO in januari een voorlichtingsbijeenkomst over
het invullen van het belastingformulier voor de achterban. Het COSBO
vult geen formulieren in, maar wil aan ouderen voorlichting geven over
voor hen specifieke aandachtspunten bij het invullen van het
belastingformulier. De bonden zorgen veelal voor hulp bij het invullen
voor hun leden.
Sociaal Isolement
In de werkgroep Zorg en Welzijn wordt dit onderwerp geagendeerd.
Algemene doelstelling:
Het stimuleren van initiatieven die (het ontstaan van) eenzaamheid en sociaal isolement onder ouderen doet verminderen
Achtergrond:
Ouderen met weinig of geen familie of vrienden kunnen, zeker wanneer
zij ook tobben met hun gezondheid of met een laag inkomen, in een
sociaal isolement geraken. Het COSBO vindt het belangrijk te trachten
deze ouderen te vinden en wil naar manieren zoeken om hen bij de
maatschappij te betrekken
Aanpak:
- Deelname aan de gemeentelijke klankbordgroep Sociaal Isolement
- Bespreken van dit probleem met organisaties voor oudere migranten
Cultuursensitieve Zorg
De werkgroep Zorg en Welzijn fungeert als klankbord voor de beleidsmedewerker die in het netwerk rond dit onderwerp opereert.
Algemene doelstelling:
Binnen Utrecht de samenwerking tussen alle organisaties op het gebied
van WonenZorgWelzijn tot stand brengen, met als doel om werkendeweg te
komen tot de realisatie van cultuursensitieve zorg in de stad.
Achtergrond:
Augustus 2010 heeft COSBO mede namens organisaties voor oudere
migranten en deelnemende organisaties aan de themagroep Allochtone
Ouderen van NUZO de notitie “Kleurrijk Utrecht: samen doen wat nodig
is!” aangeboden aan wethouder Everhardt van o.a. Welzijn en
Diversiteit. De wethouder heeft positief gereageerd op de vraag of de
gemeente in zijn persoon in de ontwikkeling naar die cultuursensitieve
ouderenzorg de regierol op zich wilde nemen. De details hiervan zullen
in het najaar van 2010 vorm krijgen in een mede door COSBO te
organiseren Olympiade Conferentie.
Aanpak:
- In samenspraak met organisaties van oudere migranten knelpunten i.v.m. cultuursensitieve zorg inventariseren
- Formuleren van door de doelgroep gedragen oplossingen, die werkbaar zijn voor (zorg)instellingen
- Optreden als contactpersoon/spreekbuis van een aantal organisaties van oudere migranten
- Bezien
moet worden of, en in hoeverre, de opheffing van St. BOEG gevolgen
heeft voor de belangenbehartiging van oudere migranten i.h.a. en wat de
rol van COSBO daarin gaat worden
- Deelname aan de
begeleidingsgroep Kleur Bekend van Alleato, onderdeel van het project
Wel thuis! 2008-2011 van de Provincie Utrecht. Dit project ligt in het
verlengde van de, door COSBO en migrantenorganisaties in november 2009
georganiseerde, ontmoetingsdag over cultuursensitieve zorg.
De aanpak en activiteiten rond het onderwerp cultuursensitieve zorg
zijn bij uitstek netwerkactiviteiten. Alleen het betrekken van alle
belanghebbenden bij dit onderwerp kan tot een gedragen resultaat
leiden. In die zin vervult COSBO een rol van “makelaar” om iedereen
bijeen te brengen
Invalshoek Zorg en Welzijn
Wet Maatschappelijke Ondersteuning
Dit onderwerp is een permanent agendapunt van de werkgroep Zorg en Welzijn.
Algemene Doelstelling
Versterken van de regie op het eigen leven en verbeteren van de levenssituatie van ouderen in de eigen wijk.
Achtergrond
Uitgangspunt voor het beleidskader Wmo is dat alle mensen moeten kunnen
meedoen in de samenleving. Voor ouderen betekent dit dat zij zo lang
mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen en kunnen steunen op een
sociaal netwerk binnen de eigen wijk. Daarbij ligt er een druk op
ouderen en hun mantelzorgers om de “zaken zelf te regelen”.
Aanpak
- Monitoren van de uitwerking van het Wmo beleidskader door het raadplegen van de achterban
- Pleiten voor het opnemen van de inzichten van De Kanteling (compensatieplicht) in de Wmo-verordening
- Binnen de gemeentelijke stuurgroep WonenWelzijnZorg de belangen van ouderen verwoorden
- Deelname aan de Wmo Cliëntenraad Prestatieveld 6
- Actief participeren in het traject rond de vorming van een Wmo-Platform
Wmo-platform
Bij motie heeft de gemeenteraad van Utrecht besloten tot de oprichting
van een Wmo-platform. COSBO neemt nadrukkelijk deel aan de discussie
rond de inrichting van zo’n Platform. Er is nog geen helderheid over de
taak en de positie van het Platform. COSBO hoopt dat die duidelijkheid
er in 2011 komt en dat overgegaan kan worden tot oprichting van een
breed gedragen, niet vrijblijvend Wmo-platform met een duidelijke
positie, taak en verantwoordelijkheid. COSBO streeft naar een vorm die
recht doet aan de belangen van de Utrechtse burgers in het algemeen en
van die van de Utrechtse ouderen in het bijzonder. COSBO werkt graag
mee aan een constructief, resultaat gericht overleg in 2011.
Wet publieke gezondheid
Dit onderwerp wordt geagendeerd in de werkgroep Zorg en Welzijn. Het
thema ‘preventie’ is nu als apart thema opgenomen in het
activiteitenplan. In de werkgroep zal worden besproken hoe dit het
beste kan worden vormgegeven en met wie.
Algemene Doelstelling:
Invoering van een preventieve, systematische screening en monitoring van de gezondheid van ouderen
Achtergrond:
Met ingang van 1 juli 2010 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de
uitvoering van de ouderen gezondheidszorg. In bijlage 1 is het artikel
uit de Wet Publieke gezondheidszorg opgenomen. Gemeenten moeten dit nog
verder uitwerken. Een verbinding met de Wmo ligt voor de hand net als
een cruciale rol voor de GG&GD.
Aanpak:
In overleg treden met de GG&GD om inbreng te geven aan een Plan van Aanpak
Daarbij aandacht vragen voor vroegsignalering (dementie, GGZ) en bevordering gezonde leefstijl van ouderen
Pleiten voor Consultatiebureaus voor ouderen2 als laagdrempelige participant in de preventieve gezondheidszorg voor ouderen
Raadplegen van de achterban ter inventarisatie van hun behoeften
Mantelzorg
Dit thema is geagendeerd voor 2011, mede als gevolg van de
jubileumbijeenkomst ter gelegenheid van het 35 jarig bestaan van COSBO.
Mantelzorgondersteuning is verwoord in prestatieveld 4 van de Wmo.
Gezien het steeds grotere beroep dat, in het kader van de eigen
verantwoordelijkheid voor het regelen van de persoonlijke
ondersteuning, op mantelzorgers zal worden gedaan en omdat er veel
oudere mantelzorgers zijn, wil COSBO dit onderwerp het komend jaar als
belangenbehartiger oppakken.
In een ad hoc projectgroepje van ervaringsdeskundige oudere
mantelzorgers wil COSBO allereerst de problemen en behoeften in kaart
brengen. De werkgroep Zorg en Welzijn fungeert in deze allereerst als
klankbord. Bij de uitwerking van dit thema zal overleg worden gepleegd
met Stichting Stade/Steunpunt Mantelzorg, met Amwaht en met Movisie
Invalshoek Fysieke leefomgeving
Wonen
In de werkgroep Wonen komen vele aspecten van het wonen voor ouderen
aan de orde. De werkgroep streeft ernaar om dit onderwerp van diverse
invalshoeken te benaderen. De leden van de werkgroep volgen daartoe de
landelijke en lokale regelgeving op het gebied van wonen voor ouderen.
Algemene doelstelling:
Het verbeteren van de positie van ouderen op de woningmarkt
Subdoelstellingen:
- Beter benutten bestaande woningvoorraad
- Woningen langer geschikt laten blijven voor ouderen
- Naast gewenste kwantiteit aan woningen moet er blijvend aandacht zijn voor de kwaliteit van woningen
Achtergrond:
Een deel van de ouderen woont niet goed of beter gezegd ‘net verkeerd’.
Wel zelfstandig, maar soms in een te groot huis, of op de verkeerde
plek, of moeilijk toegankelijk. Dat vraagt om creatieve oplossingen bij
beleid voor woningaanpassingen, bij toewijzing van woningen bij een
verhuiswens, bij faciliteren van alternatieve woonvormen als
groepswonen.
Aanpak:
- Volgen van de uitwerking van de gemeentelijke Woonvisie
- Pleiten voor het toetsen van de bestaande woningvoorraad op geschiktheid voor ouderen.
- Richting BRU en gemeente pleiten voor continuering van het succesvolle instituut verhuisadviseur 60+
- Aandacht blijven vragen voor kwaliteit van woningen volgens het Woonster principe
- Informeren van de achterban over het principe van ‘groepswonen van ouderen’
- Alert zijn op de lokale vertaling van de nieuwe huisvestingswet.
- Hiertoe nemen werkgroepleden deel aan een aantal relevante overleggen:
- Deelname in het bestuur Stichting Woonster
- Deelname in het bestuur van De Bundeling
- Deelname aan de gemeentelijke werkgroep huisvesting voor ouderen en mensen met een functiebeperking
- Deelname aan de projectgroep Verhuisadviseur 60+.
De werkgroep streeft ernaar om eens per jaar een werkbezoek te
organiseren voor alle COSBO vrijwilligers rondom een ‘woonthema’.
Mobiliteit en Veiligheid
De werkgroep VerkeerVervoerVeiligheid vindt dat ouderen zich in de stad
veilig moeten weten en mobiel moeten kunnen blijven. Om snel en alert
te kunnen reageren op hinder op het gebied van mobiliteit en veiligheid
heeft de werkgroep een structureel overleg met de vertegenwoordigers
van de verkeerspolitie onder andere aan de hand van de CAGO rapporten.
Algemene doelstelling:
Optimaliseren van de (verkeers)veiligheid en bevorderen van de
toegankelijkheid van openbare gebouwen, openbaar vervoer en de openbare
weg
Achtergrond:
In het collegeprogramma wordt nadrukkelijk genoemd het streven om
Utrecht tot Openbaar Vervoer- en Fietsstad te ontwikkelen. COSBO wil
daar graag aan bijdragen. Het project Stationsgebied zal (tijdelijk)
ingrijpende gevolgen hebben voor toegankelijkheid, voetgangerszones en
bereikbaarheid; juist ouderen kunnen dan letterlijk de weg kwijt raken.
Dat zelfde geldt voor de uitbreiding van de wijken 9 en 10. De
regiotaxi biedt niet altijd soelaas voor de vervoerswensen van ouderen
Aanpak:
- Inventariseren
van knelpunten m.b.t. verkeer, vervoer en veiligheid in de wijken door
afstemming met wijkgebonden ouderengroepen. Speciale aandacht zal
gegeven worden aan de ontwikkelingen rond het Stationsgebied
- Bespreken
van de CAGO rapporten met vertegenwoordigers van de politie, daarbinnen
pro-actief inspelen op toekomstige verkeersontwikkelingen en weer met
name rond het Stationsgebied.
- Pleiten voor invoering van gratis Openbaar Vervoer voor 65-plussers
- Verstrekken van informatie over de OV-chipkaart
- Deelname
aan de gemeentelijk coördinatiegroep Agenda-22, waarin de nadruk ligt
op de algemeen toegankelijkheid van openbare voorzieningen.
- Deelname aan het Mobiliteitsplatform
- Deelname aan ROCOV
Activiteiten:
- Ter
vergroting van de verkeersveiligheid van de oudere automobilist wil
COSBO in 2011 weer een BROEM dag organiseren. Hierbij wordt
samengewerkt met Veilig Verkeer Nederland. Begin 2011 zal overleg
gepleegd worden met de gemeente over de financiering
- Het
aantal ouderen met een scootmobiel neemt elk jaar weer toe. Ouderen
krijgen bij aflevering wel een cursus over de werking van de
scootmobiel, maar niet hoe zij zich vervolgens als verkeersdeelnemer
dienen te gedragen. In samenwerking met VVN wil COSBO in 2011 graag een
scootmobielcursus organiseren. Ook hiervoor is overleg met de gemeente
noodzakelijk
- In het kader van het streven Utrecht te
ontwikkelen tot Fietsstad wil COSBO in 2011 in overleg treden met de
Fietsersbond om te bezien of er in gezamenlijkheid een activiteit ter
vergroting van de fietsveiligheid voor ouderen te organiseren is
Communicatie en netwerken:
Internationale Dag van de Ouderen
Elk jaar organiseert COSBO rond 1 oktober een informatiemarkt voor
ouderen. De laatste jaren vindt deze plaats in de Janskerk. Er is veel
belangstelling voor deze markt van ouderen, maar ook van instellingen
die zich daar aan ouderen willen presenteren. Zo’n 30 instellingen
geven op deze dag voorlichting en presenteren zich. De commissie Dag
van de Ouderen, bestaande uit vrijwilligers, fungeert als klankbord
voor de organiserende medewerkers. Vanwege de grote belangstelling
worden de kosten elk jaar hoger; een alternatief voor de ruime Janskerk
is er echter niet. Om deze activiteit te blijven organiseren moeten
extra middelen worden geworven; bij de gemeente (die op de markt ook
een platform voor informatieoverdracht heeft) en/of bij externe
financiers.
Doel:
Op een laagdrempelige wijze bieden van informatie op alle levensgebieden die ouderen betreffen.
Communicatie
Ongeveer tien maal per jaar ontvangen bondsleden het lokale nieuwsblad
van hun bond. Zo’n zes tot acht keer per jaar wordt daar het
COSBO-nieuws aan toegevoegd. Daarin worden activiteiten aangekondigd en
voor ouderen belangrijke informatie verstrekt. Dat kan ook informatie
zijn van anderen, zoals het V-team. Het COSBO-nieuws wordt verder breed
verspreid onder belangstellende organisaties in Utrecht, zoals de
ouderenadviseurs, directies van welzijnsorganisaties, collega
instellingen, gemeenteambtenaren en anderen.
Netwerk Utrecht Zorg voor Ouderen (NUZO)
In de stuurgroep van het Netwerk Utrecht Zorg voor Ouderen (NUZO)
worden onderzoeksvoorstellen en projecten, die er toe moeten leiden dat
complexe zorg voor kwetsbare ouderen beter op elkaar wordt afgestemd,
beoordeeld door zowel een wetenschapscommissie als een
ouderendelegatie. De directeur van COSBO maakt deel uit van de
ouderendelegatie naast vertegenwoordigers van NOOM, SBO, St. Alzheimer.
De stem van de ouderen is binnen NUZO doorslaggevend. De leden van de
ouderendelegatie raadplegen voor hun meningsvorming ouderen uit de
achterban. Het NUZO bevat naast de ouderendelegatie, vertegenwoordigers
van huisartsenpraktijken, algemene ziekenhuizen, verpleeg- en
verzorgingshuizen, GG&GD, thuiszorgorganisaties, apothekers,
welzijnsorganisaties en zorgkantoor/verzekeraars.
Het jaar 2011 zal in het teken staan van de organisatie van de consolidatie van het Netwerk.
Binnen het NUZO zijn een drietal themagroepen actief. Eén daarvan is de
themagroep Allochtone Ouderen. COSBO participeert in deze themagroep.
Deze themagroep heeft bij ZonMw een project ingediend, waarvan de
uitkomst moet zijn: het toeleiden van migranten ouderen naar de zorg.
Aan deze themagroep nemen vertegenwoordigers van zorginstellingen uit
zowel de nulde, de eerste als de tweede lijn deel. Daarin speelt het
COSBO een duidelijke inhoudelijke rol vanwege het brede netwerk.
Sociale kaart/Ouderengroepen in de wijk
In elke wijk van de stad zijn groepen ouderen actief. Zij richten zich
vooral op hetgeen voor hun wijk van belang is. COSBO heeft met een
aantal van hen contact. In 2010 zijn wij begonnen met het
inventariseren welke groepen in welke wijken actief zijn en waar hun
prioriteiten liggen. Dat proces wil COSBO in 2011 afronden. Het doel is
divers:
- kennis en inzicht verwerven van wat er qua ouderenbelang speelt in welke wijk
- het
opnemen van die groepen in het netwerk van COSBO om hen te betrekken
bij de uitwerking van de belangenbehartiging door COSBO en
- het
incidenteel leveren van inhoudelijke ondersteuning aan die groepen.
Daarbij heeft COSBO bijzondere aandacht voor de seniorenpanels
Vleuten-De Meern en Leidsche Rijn, vanwege de uitbreidingsdynamiek van
wijk 9 en 10
|